Italië
-
Operatie Achse: de Duitse invasie van Italië in 1943
In september 1943 stortte het bondgenootschap tussen Hitler en Mussolini in elkaar. Italië sloot een wapenstilstand met de geallieerden, maar de Duitse Wehrmacht reageerde onmiddellijk. Binnen enkele dagen overspoelden Duitse troepen het Italiaanse schiereiland, ontwapenden hun voormalige bondgenoten en namen de controle over het land over. De Duitse invasie van Italië, bekend als Operatie Achse, was een keiharde machtsgreep die de oorlog in Zuid-Europa volledig veranderde. Sinds 1940 was Italië officieel de bondgenoot van nazi-Duitsland. Mussolini hoopte zijn fascistische rijk uit te breiden, maar de Italiaanse krijgsmacht bleek zwak. In Griekenland, Noord-Afrika en zelfs in de verdediging van Sicilië moesten Duitse troepen steeds vaker ingrijpen om de Italianen overeind te…
-
De Unificatie van Italië: Hoe een verdeeld schiereiland één koninkrijk werd
In de negentiende eeuw was Italië geen land zoals we dat nu kennen. Het was een lappendeken van koninkrijken, hertogdommen en staten, elk met hun eigen machthebbers. De unificatie van Italië bracht daar verandering in en creëerde een nieuwe natiestaat in het hart van Europa. Een verdeeld Italië Aan het begin van de negentiende eeuw bestond Italië uit meer dan tien verschillende staten. In het noorden had je het Koninkrijk Piëmont-Sardinië, terwijl Oostenrijk grote delen van Lombardije en Venetië in handen had. Midden-Italië werd grotendeels beheerst door de Kerkelijke Staat, waar de paus wereldlijke macht uitoefende. In het zuiden lag het Koninkrijk der Beide Siciliën. Voor de gewone Italiaan betekende…
-
Operatie Barbarossa: de landen die deelnamen aan de invasie van de Sovjet-Unie
Op 22 juni 1941 barst de grootste militaire operatie uit de wereldgeschiedenis los. Nazi-Duitsland valt met miljoenen soldaten de Sovjet-Unie binnen. Maar ze doen dat niet alleen: een reeks bondgenoten, vazalstaten en vrijwilligers sluiten zich aan. Van Finland tot Roemenië en van Spanje tot Slowakije, allemaal leveren ze hun bijdrage aan Operatie Barbarossa. Dit is het verhaal van de coalitie die samen met Hitler de oorlog tegen Stalin begon. Het hart van de invasie was zonder twijfel het Duitse leger. Onder leiding van Adolf Hitler rukten drie gigantische legergroepen op: In totaal bracht Duitsland meer dan 3 miljoen soldaten, 3.600 tanks, 7.000 artilleriestukken en 2.700 vliegtuigen op de been. Het…
-
De ontvoering van de paus: Napoleon vs. Pius VII
In 1809 gaf keizer Napoleon Bonaparte opdracht om de paus op te pakken. Midden in de nacht werd paus Pius VII uit het Vaticaan gesleept door Franse soldaten. Wat volgde, was een jarenlange machtsstrijd tussen het zwaard en het kruis, waarin een keizer de paus gevangen hield — en de paus weigerde te buigen. Napoleon had in zijn opmars door Europa de pauselijke staten grotendeels geannexeerd. Hij had de paus nodig voor legitimiteit: de paus had hem immers in 1804 tot keizer gekroond. Maar Pius VII weigerde volledig ondergeschikt te worden. Hij protesteerde tegen Napoleons invloed op de kerk en zijn gedrag richting geestelijken. Napoleon duldde geen tegenspraak. Toen de…
-
Het koninkrijk van Tavolara: de kleinste monarchie ter wereld
In de 19e eeuw verklaarde een Italiaanse geitenhoeder zijn eiland tot onafhankelijk koninkrijk — en niemand leek hem tegen te houden. Tavolara, een rotsachtig eiland voor de kust van Sardinië, werd even het toneel van een monarchie die zo klein was dat het op een ansichtkaart paste. Tavolara is een piepklein eiland van ongeveer 5 vierkante kilometer in de Tyrreense Zee. Het was nauwelijks bewoond toen Giuseppe Bertoleoni zich er in het begin van de 19e eeuw vestigde met zijn gezin en wat geiten. Volgens de overlevering kreeg hij in 1836 bezoek van niemand minder dan koning Karel Albert van Sardinië. De Sardijnse koning zou onder de indruk zijn geweest…
-
De lange reis van pasta: van oud Italië tot wereldgerecht
Pasta is vandaag een onmisbaar deel van het wereldwijde menu. Of je nu kiest voor spaghetti, penne of tagliatelle – het lijkt zo vanzelfsprekend. Maar achter elk bord pasta schuilt een geschiedenis van uitvinding, culturele uitwisseling en eeuwenlange traditie. Deze reis begint niet bij een Italiaanse nonna, maar al in de oudheid. De precieze oorsprong van pasta is onderwerp van discussie. Sommige verhalen suggereren dat Marco Polo pasta “ontdekte” in China en meenam naar Italië in de 13e eeuw. Maar dat is een mythe: lang voor Marco Polo’s tijd aten mensen op het Italiaanse schiereiland al iets wat op pasta leek. Archeologen vonden sporen van een soort pasta bij de…
-
De vrouw die een paus werd: het raadsel van Pausin Johanna
Eeuwenlang fluisterden monniken, kroniekschrijvers en reizigers over een mysterieuze vrouw die in de 9e eeuw als man verkleed het pausambt bereikte. Het verhaal van Pausin Johanna klinkt als een legende, maar het dook eeuwenlang op in serieuze kronieken en religieuze teksten. Wie was deze vrouw, en waarom is haar naam vrijwel verdwenen uit de officiële geschiedenis? Volgens middeleeuwse bronnen werd Johanna geboren in Mainz, in het Heilige Roomse Rijk, ergens in de 9e eeuw. Ze was uitzonderlijk intelligent en leerde Latijn, theologie en filosofie – iets dat voor een vrouw vrijwel onmogelijk was in die tijd. Verkleed als man, onder de naam Johannes Anglicus (Johannes de Engelsman), zou ze naar…
-
De Middeleeuwse Wolkenkrabbers van Bologna: Waarom stond deze stad ooit vol met torens?
In het hart van Italië, tussen rode daken en oude arcades, rijzen nog altijd enkele torens op boven Bologna. Maar wat vandaag uitzonderingen lijken, waren ooit de norm: in de middeleeuwen stond de stad vol met hoge stenen torens. Waarom bouwden rijke families deze torens, en wat is er met de meeste gebeurd? In de 12e en 13e eeuw was Bologna een rijke, zelfstandige stadstaat. Het was een centrum van handel, wetenschap en politieke strijd. Tegelijkertijd was het ook een stad vol rivaliteit: machtige families streden om invloed, rijkdom en prestige. Een van de manieren om te laten zien dat je meetelde, was het bouwen van een toren. Deze torens…
-
Hoe de pizza de wereld veroverde: van Napels tot New York
Pizza is tegenwoordig overal. Je vindt het in diepvriesvakken, foodtrucks, vijfsterrenrestaurants en straatkiosken in elke uithoek van de wereld. Maar deze wereldwijde favoriet begon ooit als eenvoudig straatvoedsel in Zuid-Italië. De reis van de pizza vertelt een verhaal van armoede, migratie, innovatie en internationale smaakverslaving. De pizza zoals we die vandaag kennen, vindt haar oorsprong in de arme wijken van Napels in de 18e en 19e eeuw. In deze havenstad leefden veel mensen in kleine woningen zonder eigen keuken. Op straat kochten ze goedkope maaltijden: platbrood met eenvoudige ingrediënten zoals reuzel, knoflook, zout, ansjovis of tomaat. De toevoeging van tomaat – een toen nog vrij nieuwe groente uit de Nieuwe…
-
Hoe Haile Selassie de wereld wakker schudde: Italië valt Ethiopië binnen
In 1935 viel het fascistische Italië Ethiopië binnen. Terwijl de wereld toekeek, werd een onafhankelijk Afrikaans keizerrijk vermorzeld door moderne wapens en gifgas. Maar keizer Haile Selassie gaf zich niet gewonnen – hij nam het woord in Genève en werd het gezicht van verzet tegen imperialisme. In de jaren 1930 was bijna heel Afrika gekoloniseerd door Europese machten. Alleen Liberia en Ethiopië waren nog onafhankelijk. Ethiopië, met zijn eeuwenoude koninklijke lijn, christelijke tradities en unieke cultuur, stond symbool voor Afrikaanse onafhankelijkheid. Keizer Haile Selassie kwam aan de macht in 1930. Hij moderniseerde het land, richtte scholen op, verbeterde het leger en voerde hervormingen door. Maar Ethiopië was nog kwetsbaar. Buurland…
