De oprichting van de Drie Koninkrijken: het keizerlijke drieluik van China

Na jaren van oorlog, verraad en ambitie vallen de laatste resten van de Han-dynastie definitief uiteen. In minder dan tien jaar kronen drie mannen zichzelf tot keizer van drie verschillende rijken. China is verdeeld. De Drie Koninkrijken — Wei, Shu en Wu — zijn nu officieel een feit.

Het einde van de Han en het begin van Wei (220)

In het jaar 220 komt er een symbolisch einde aan vier eeuwen Han-heerschappij. Keizer Xian, de laatste keizer van de Oostelijke Han, draagt de troon formeel over aan Cao Pi, de zoon van Cao Cao. Cao Pi was in de jaren daarvoor al benoemd tot koning van Wei, maar nu laat hij zich kronen tot keizer van een nieuw rijk: Cao Wei.

Chine 219

Dit gebeurt op 11 december 220. Cao Pi rechtvaardigt zijn troonsbestijging door te stellen dat de Han-dynastie zijn Hemelse Mandaat heeft verloren. Zijn hofhouding en aanhangers steunen deze stap, al is het rijk niet zonder tegenstand. Vooral Liu Bei in het westen weigert Cao Pi’s keizerschap te erkennen.

Liu Bei’s reactie: de stichting van Shu Han (221)

Liu Bei, die zich sinds de verovering van de Yi-provincie in 214 stevig heeft genesteld in het westen, ziet zichzelf als rechtmatige opvolger van de Han. Hij is immers een verre verwant van het keizerlijk huis. Wanneer Cao Pi zich in 220 tot keizer kroont, voelt Liu Bei zich gedwongen om te reageren.

In het voorjaar van 221 roept Liu Bei zichzelf uit tot keizer van Shu Han, het koninkrijk van het westen. Hij vestigt zijn hof in Chengdu. Zijn besluit is deels ideologisch — hij wil de Han herstellen — maar ook strategisch, want het geeft hem legitimiteit in de strijd tegen Cao Wei. Zhuge Liang steunt deze stap volledig.

Liu Bei roept zichzelf uit tot keizer

Wu kiest zijn eigen pad (229)

In het zuiden is Sun Quan tot dan toe relatief voorzichtig gebleven. Hij erkent aanvankelijk de keizer van Wei uit praktische overwegingen, maar houdt feitelijk zijn eigen bestuur in Jiangdong. Zijn rijk is economisch sterk, cultureel ontwikkeld en militair goed verdedigd.

In 229 besluit Sun Quan dat het tijd is voor volledige onafhankelijkheid. Hij kroont zichzelf tot keizer van Eastern Wu en vestigt zijn hoofdstad in Jianye (het huidige Nanjing). Hiermee is de drieledige opdeling van China officieel. Sun Quan is de laatste van de drie leiders die zichzelf tot keizer uitroept, maar hij doet dit met een stabiel en welvarend rijk onder zich.

China 229

Drie rijken, drie ambities

De oprichting van deze drie koninkrijken markeert het begin van een nieuwe fase in de geschiedenis. Elk rijk heeft zijn eigen legitimatie:

• Cao Wei claimt politieke en militaire superioriteit als opvolger van de Han via keizer Xian.
• Shu Han beroept zich op rechtmatige erfopvolging en het herstellen van de Han.
• Eastern Wu stelt zichzelf op als stabiele macht met economische kracht en maritieme controle.

Tussen 220 en 229 bouwen deze rijken hun eigen administratie, hofcultuur en militaire strategieën uit. De volgende decennia zullen ze in verschillende allianties en oorlogen met elkaar botsen.